De geroemde mobiliteit -vrijheid van beweging- van de huizen op wielen blijkt nogal tegen te vallen. De moderne caravan bevat te veel toeters en bellen die alle comfort van een hedendaagse woning probeert te imiteren.
Niet geheel onverwacht duikt het thema van de autarkie op. Een computer heeft electriciteit nodig en de wasbak water. Mits de nodige afspraken kunnen we inpluggen bij onze tijdelijke buren.

De volgende 10 dagen gaan we hier met z'n tweeën wonen en werken. We gaan op zoek naar de dingen waar je als ontwerper anders alleen maar tegen aanloopt: de mening van de buren en de bezorgdheid over hun backyard.
Naast de concreetheid van Hilversum ook een inwendig onderzoek naar de positie van de ontwerper tegenover de omgeving. Een zelfanalyse naar arrogantie versus gewilde nederigheid.
Deze instelling betekent een verandering van het perspectief. Traditionele tekeningen schenken de welopgeleide architect een goddelijk inzicht: ontwerpbeslissingen worden gemaakt hangend boven een horizontale of verticale snede, ver van de locatie verwijderd. Daarnaast ligt vaak nog een spreadsheet, cijfers die elke parameter precies situeren in een groter geheel.
"In my backyard" verlaat de waarheid van het cijfer en de monoloog van het plan. We noemen het "stedenbouw vanop de grond" absoluut lokaal, informeel en waarschijnlijk vaak irrationeel.

Vandaag zijn we gestart met het verdelen van de "in my backyard-folders". Met vijf types vragen verdeeld over duizend exemplaren proberen we te peilen naar de verlangens en nachtmerries van de bewoners in het gebied.
In de namiddag kregen we een eerste bezoeker in de caravan. Zijn statement was kort en krachtig: De villawijk betekent voor hem "freedom of movement" - tevens het motto van internetgigant World Online. De vrijheid kan gedefenieërd worden binnen een aantal richtlijnen die vooral de beeldkwaliteit dient te omschrijven - ruimte kan op verschillende wijze gemanipuleerd worden tot het opwekken van illusies.

De taak van de ontwerper bestaat erin een intelligent "moodboard" te ontwerpen, een breed scala van vragen betreffende kleuren, texturen en meer abstracte begrippen als merkenassociatie en imago. In het geval van een stedenbouwkundig plan zou dit kunnen betekenen dat de beeldwaliteit bepaald wordt door een aantal parameters met vooropgestelde keuzemogelijkheden. Aldus wordt een virtueel vrijheidsgevoel gecreërd, of nog meer; het individu die op dit systeem inlogt krijgt zelfs de illusie mee te ontwerpen aan het totale plan. Prettig neveneffect daarbij is, dat het verantwoordelijkheidsgevoel van de ondervraagde personen stijgt. Daardoor wordt de duurzaamheid van het plan op lange termijn veilig gesteld.
In de bedrijfswereld wordt zelfs de éénprocentsregeling voor kunsttoepassing door deze molen gehaald. Vooraf bepaald de designer het imago van het soort kunst dat past bij de identiteit van het bedrijf (valt onder termen zoals romantische sfeer, trendy of koel), daarna kiezen werknemers en consumenten via democratisch principe het specifieke werk. Op deze manier ontstaat een vreemde spanningsverhouding tussen de kunstenaar en zijn creatie. De aankoop van een werk door een bedrijf steunt niet op een persoonlijke keuze maar op een toegekende waarde die enkel slaat op het beeld.
Het lijkt duidelijk dat dit soort vrijheid elke verdere afwijking uitsluit. Excentriciteit gaat vaak gepaard met anonimiteit. In steden onstaat deze door de aanwezigheid van de massa (psychische afstand). In de villawijk kan deze ontstaan door fysieke afstand, het teveel aan ruimte - de mogelijkheid tot expressie binnen de eigen haag.

Schie 2.0 @ Hilversum

What's He Building?
Tom Waits, track uit CD "Mule Variations"

What's he building in there?
What the hell is he building
in there?
He has subscriptions to those
Magazines...He never
waves when he goes by
He's hiding something from
the rest of us...He's all
to himself...I think I know
why...He took down the
tire swing from the Peppertree
He has no children of his
Own you see...He has no dog
and he has no friends and
his lawn is dying...and
what about all those packages
he sends. What's he building in there?
with that hook light
on the stairs. What's he building
in there... I'll tell you one thing
he's not building a playhouse for
the children what's he building
in there?

Now what's that sound
from under the door?
He's pounding nails into a
hardwood floor... and I
swear to god I heard someone
moaning low... and I keep
seeing the blue light of a
T.V. show...
He has a router
and a table saw... and you
won't believe what Mr. Sticha saw
There's poison underneath the sink
of course... But there's also
enough formaldehyde to choke
a horse... What's he building
in there. What the hell is he
Building in there? I heard he
has an ex-wife in some place
called Mayors Income, Tennessee
and he used to have a
consulting business in Indonesia...
but what is he building in there?
What the hell is he building in there?

He has no friends
but gets a lot of mail
I'll bet he spent a little
Time in jail...
I heard he was up on the
roof last night
signaling with a flashlight
and what's that tune he's
always whistling...
What's he building in there?
What's he building in there?

We have a right to know...

Conser' veren [kon-] <ov.ww.; conserveerde, h. geconserveerd; -ing
0.1 in stand houden 0.2 voor bederf bewaren > verduurzamen

Utopie.
'In de 19e eeuw laat de hygiene in de stad te wensen over. Men ervaart de stank als een bedreiging voor de volksgezondheid. Welgstelde stedelingen verlaten de stad en bouwen een woning buiten, in de natuur, om daar rust en kracht op te doen.
Velen geven daarbij de voorkeur aan een villapark boven de individualitieit en afgelegenheid van een landhuis diep in de bossen of ver weg op de heide. De villabezitter zoekt rust en natuur, maar geen verlatenheid. In de villaparken, waar men onder gelijkgezinden is, kan het gemeenschapsleven bloeien, terwijl voorzieningen als gas, waterleiding en telefoon het leven modern comfort verschaffen.'
[cultuurhistorie en ruimtelijke inrichting - NW villagebied Hilversum]

Finaliteit.
Het villagebied is ontworpen vanuit een totaliteit en is af.
Elke ontwikkeling die het oorspronkelijk ontwerp verstoort moet verwijderd worden. Ook de haag in de renaissancetuin wordt steeds terug gesnoeid tot een specifieke fase van zijn groei.

Beeld.
Toonaangevend is de perceptie van de wandelaar in het park. De ervaring van de ruimte ontstaat vanuit een vastgelegd beeld. Eens losgekomen van de constructie leeft de gevel verder als een formeel beeld.

Typologie.
Het woord 'villa' refereert niet naar het wonen maar naar een typologie, een beschrijving van een aantal ruimtelijke mogelijkheden en beperkingen. Deze staan in relatie met de buitenruimte. De beperking van het type bepaald de zwaarte van het programma.

Enige snapshots van de caravan in gebruik. (klik op de foto voor een grotere afbeelding)

Woensdag 17 mei: 6e dag, dagboek
Schie 2.0 @ Hilversum.

Cela fait maintenant six jours que nous sommes a l'écoute des habitants. Les histoires de chacun se concentrent finallement autour de thèmes communs, précisant ainsi une situation plus globale.

Aujourd'hui; visite d'un habitant peu loquace, en possession d'un journal photo tres expressif.
Depuis une quinzaine d'années, cet homme collectionne des clichés photographiques de terrains achetés, temoins d'une densification par destruction des villas existantes, et ce, de manière illégale.
150 gulden: somme requise par le tribunal auprès des investisseurs pour destruction illegale..., menace peu intimidante!
Les clichés représentent les états "Avant" et "Après" d'un même point de vue, ce qui permet de visualiser très clairement les modifications.
Le plus frappant concerne autant la disparité des nouveaux bâtiments, leur typologies qui en rien ne rappelle celles des villas que la disparition des espaces " verts" , désormais transformés en asphalte ou parking.
Les images sont souvent plus justes pour décrire une histoire et
ces photos dénoncent la stratègie adoptée a l'époque par les pouvoirs publics. Densification oblige!
Ces développements abusifs ont par la suite amené a une réflexion sur la qualité d'un espace et sa valeur culturelle ou historique. Pourtant, la situation actuelle n'est pas toujours aussi claire qu' il n'y parait.
Le potentiel économique d'un terrain du "Park" incite encore a la spéculation foncière.
Nombreux sont les habitants qui, pour une coquette somme, n'hésiteraient pas à vendre " un morceau de terrain ", peu scrupuleux du maintient d'une harmonie générale, caractèristique de ce quartier d'Hilversum.
L'efficacité de toute plannification est encore mise en doute. Le développement de ce secteur vers une mixité tant de fonction que de typologie des batiments soulève de nombreuses incertitudes quant à son identité.
Ce journal photo archive ces différents choix, réflèxion critique et témoignage.

Vrijdag 19 mei